Lễ Vu Lan là gì? Ý nghĩa lễ Vu Lan báo hiếu

Những ngày gần đây, ta nghe nhiều về ngày Lễ vu Lan báo hiếu. Đây là một sự kiện đặc biệt được chú ý trong tháng 8 này. Đó là dịp để những người con, người cháu thể hiện tấm lòng thành kính, sự yêu thương và lời cảm ơn sâu sắc đến các thế hệ đi trước – ông bà cha mẹ đã sinh thành, nuôi dưỡng chúng ta.

Lễ Vu Lan là gì?

Lễ Vu Lan là một trong những ngày lễ chính của Phật Giáo (Đại thừa Bắc tông) và phong tục Trung Hoa. Trong ngày này, người con sẽ dành cả lòng thành để báo hiếu công ơn dưỡng dục của cha mẹ tổ tiên. Ngoài ra, các người con cũng sẽ phóng sinh, làm phước để cha mẹ được hưởng công đức.

Ngày lễ vu lan
Ngày lễ vu lan là mùa báo hiếu

Lễ Vu Lan là một ngày đại lễ của Phật Giáo và dần dần trở thành ngày lễ của người Việt Nam

Theo quyền “Đại Việt sử Ký toàn thư” của Ngô Sĩ Liên, lễ Vu Lan bồn du nhập vào Việt Nam rất sớm từ năm 1072, vua Lý Nhân Tông đã từng lập đàn cầu siêu cho cha mẹ. Qua thời gian, lễ Vu Lan không chỉ là một ngày lễ dành riêng cho Phật tử mà trở thành ngày lễ báo hiếu của tất cả người dân Việt Nam.

Chữ “Vu Lan” là cách gọi ngắn của từ “Vu Lan Bồn” (盂蘭盆), được chuyển tự thành từ “ullambhana” trong tiếng Phạn với nghĩa là “sự giải thoát”, chỉ sự giải thoát cho những kẻ khổ sở tột cùng ở địa ngục.

Ngày Vu Lan Báo Hiếu 2022 là ngày nào?

Diễn ra cố định vào rằm tháng 7 (tức ngày 15/7) âm lịch hàng năm. Nếu tính theo dương lịch, lễ Vu Lan thường rơi vào giữa đến cuối tháng 8, hoặc đầu tháng 9 hàng năm, cụ thể:

  • Lễ Vu Lan 2022 rơi vào thứ 6, ngày 12/08 dương lịch.
  • Lễ Vu Lan 2023 rơi vào thứ 4, ngày 30/08 dương lịch.
  • Lễ Vu Lan 2024 rơi vào Chủ nhật, ngày 18/08 dương lịch.
  • Lễ Vu Lan 2025 rơi vào thứ 7, ngày 06/09 dương lịch.

Nguồn gốc ngày lễ Vu Lan báo hiếu

Để nói về nguồn gốc ra đời của ngày lễ Vu Lan, mời các bạn theo dõi câu chuyện sau kể về Đại Đức Mục Kiền Liên với sự tích dùng lòng hiếu thảo của bản thân cứu mẹ ra khỏi kiếp ngạ quỷ.

Tranh vẽ Đại Đức Mục Kiền Liên dâng cơm cho mẹ nhưng tất cả thức ăn đều hoá lửa

Chuyện kể rằng:

Khi Đại Đức Mục Kiền Liên (một trong 2 đại đệ tử của Phật Thích Ca) đã tu luyện thành công, ngài nhớ tới người mẹ Thanh Đề đã khuất của mình nên dùng mắt phép để tìm kiếm khắp đất trời xem bà đã đi đâu, về đâu.

Không ngờ, kết quả đau lòng, ngài thấy mẹ mình đang bị đài thành Ngạ Quỷ (quỷ đói), đi lang thang khắp nơi, đói khát cực khổ vì những việc ác mà bà đã thực hiện. Quá đau lòng khi thấy cảnh đó, Đại Đức Mục Kiền Liên liền dùng phép thần thông để biến cơm dâng tận địa ngục cho mẹ, tiếc rằng tất cả những thức ăn đều hoá lửa.

Không cầm lòng được trước cảnh người mẹ mình lang thang cơ cực dưới địa ngục, ngài liền cầu cứu lên Phật Tổ, Phật liền dạy rằng dù thần thông quảng đại tới đâu thì ông cũng chẳng đủ sức để cứu mẹ đâu.

Cách duy nhất chính là nhờ sức mạnh hợp lực của chư tăng khắp mười phương. Và ngày rằm tháng bảy (15/07) chính là ngày thích hợp để thỉnh chư tăng, sắm sửa làm lễ cúng dường Tam Bảo để cứu lấy phước cho mẹ.

Phật cũng nói thêm là “Chúng sanh ai muốn báo hiếu cho cha mẹ thì cũng dùng cách này”. Từ đó, ngày lễ Vu Lan báo hiếu ra đời.

Ý nghĩa của ngày lễ Vu Lan báo hiếu

Nhắc tới Vu Lan nhiều người biết ngay đến ý lễ của ngày lễ này chính là dùng để báo hiếu tổ tiên, ông bà, cha mẹ (của kiếp này và cả kiếp trước). Ai cũng biết cha mẹ vì con cái mà hy sinh rất nhiều, bỏ ra bao công sức nuôi dưỡng ta nên người mà không mong đổi lại gì cả.

Với người Việt đạo hiếu luôn đi đầu, nhắc nhở chúng ta về những hy sinh to lớn ấy. Những câu tục ngữ, thành ngữ của người xưa luôn luôn dạy chúng ta rằng:

“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.

“Chim có tổ người có tông”.

“Uống nước nhớ nguồn”.

“Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”.

Lễ vu lan báo hiếu
Lễ vu lan báo hiếu là ngày lễ của rất nhiều những người con Việt thể hiện lòng thành kính của những người con

Dù thế nào cũng phải nhớ giữ trọn đạo làm con, thờ kính, yêu quý tổ tiên ông bà cha mẹ hết mực.

Ngày lễ Vu Lan ra đời chính là dịp gợi nhắc các thế hệ con cháu nhớ về những công ơn như trời biển ấy. Ðồng thời giúp chúng ta tiếp cận được những ý nghĩa giáo dục đầy nhân bản của văn hoá Phật giáo đó là: “TỪ – BI – HỶ – XẢ”, “Vô ngã, vị tha”.

Vì sao phải cài hoa hồng lên áo trong ngày lễ Vu Lan?

Vào ngày lễ Vu Lan, người ta sẽ cài lên ngực một bông hoa hồng để bày tỏ lòng thành với cha mẹ tổ tiên.  Nhiều người có câu hỏi rằng vào ngày Vu Lan nên cài hoa gì?

Nghi thức bông hồng cài áo này bắt nguồn từ thiền sư Thích Nhất Hạnh. Kể rằng, trước năm 1962, trong một lần thiền sư vào nhà sách ở Nhật Bản vào đúng Ngày của Mẹ (Mother’s Day – Ngày lễ truyền thống của nhiều nước Âu, Mỹ), thiền sư đã được một cô gái cài lên áo tràng một bông hoa trắng mà không rõ lý do. Hỏi ra thì thiền sư được biết trong ngày này ai còn mẹ thì được cài bông hoa đỏ, ai mất mẹ thì cài hoa trắng.

Cài áo trên ngực
Bông hồng cài áo mẹ

Năm 1962, thiền sư Thích Nhất Hạnh đã viết nên quyển sách mang tên “Bông hồng cài áo”. Chính câu chuyện trên của thiền sư đã là Thiền sư Thích Nhất Nhạnh và quyển tùy bút “Bông Hồng Cài Áo” và làm đề tài cho nhiều tác phẩm nghệ thuật về sau, điển hình là bài hát “Bông hồng cài áo” của nhạc sỹ Phạm Thế Mỹ viết vào năm 1967.

Vào ngày lễ Vu Lan, đừng quên cài lên ngực áo bông hoa hồng để bày tỏ lòng thành, biết ơn cha mẹ

Vào ngày lễ Vu Lan, khi đến chùa, bạn không nên quên dừng lại để cài cho mình một bông hồng trên ngực áo. Bông hồng được coi là biểu tượng của tình yêu, sự cao quý, do đó, khi cài bông hồng lên ngực áo chính là tình cảm đẹp nhất, chữ Hiếu mà con cái gửi đến đấng sinh thành.

Khi được cài bông hồng đỏ, bạn phải biết trân trọng điều đó, vì đó chính là điều khẳng định “Tôi thật may mắn khi còn cả cha và mẹ trên đời”. Nếu còn mẹ mất cha, bông hồng màu hồng sẽ dành cho bạn. Còn nếu không may không còn ba, mẹ trên đời nữa thì bạn sẽ nhận bông hoa hồng màu trắng.

Khi nhận được bông hoa trên ngực áo, bạn sẽ cảm thấy mình nên sống chậm lại, yêu thương nhiều hơn, và trân quý, đền đáp báo hiếu nếu mình còn cả ba và mẹ.

Cúng lễ Vu Lan như thế nào?

Mâm cúng lễ Vu Lan báo hiếu

Khi cúng lễ Vu Lan, chúng ta nên đặt hết cái tâm vào để thể hiện lòng thành, không cần quá chú trọng vào “mâm cao, cỗ đầy”. Tuy mỗi gia đình có cách cúng khác nhau nhưng thông thường, lễ vật cúng Vu Lan bao gồm:

  • Cháo loãng
  • Gạo
  • Muối
  • cơm trắng
  • nước lã
  • canh
  • xôi và các loại chè
  • khoai lang và khoai sọ luộc
  • bỏng ngô
  • trái cây
  • bánh
  • trầu cau
  • thuốc lá
  • hương hoa
  • áo quần vàng mã

Trình tự cúng Vu Lan

Và trình tự cúng Vu Lan bao gồm theo thứ tự: cúng Phật, cúng thần linh, cúng gia tiên và cuối cùng là cúng thí thực chúng sinh.

Mâm cúng Lễ Vu Lan thường đơn giản, không cần quá chú trọng “mâm cao, cỗ đầy”

Cúng Phật

Bạn chuẩn bị mộtmâm cơm chay hoặc mâm ngũ quả để cúng Phật. Khi cúng, bạn nên đọc một khóa Kinh Vu Lan (Vu Lan bồn kinh) để hiểu rõ về ngày này và cầu nguyện công đức cho những người thân trong quá khứ được sớm hồi sinh.

Cúng thần linh

Lễ cúng thần linh thông thường sẽ gồm gà luộc nguyên con hoặc xôi. Bạn cũng có thể cúng bánh chưng đã được lột lá, 1 bầu rượu, trái cây, hoa tươi và trà.

Cúng gia tiên

Lễ cúng gia tiên bạn nên có một mâm cơm, mặn hay chay tùy thuộc vào bạn và ông bà ăn chay hay mặn. Ngoài ra, bạn nên cúng tiền vàng, vật dụng cho những người đã khuất. Với mong người cõi âm có được cuộc sống đầy đủ, giàu sang như trên dương thế, tượng trưng như:

  • Quần áo
  • Giày dép
  • Áo bào
  • Vật dụng trang sức,…

Cúng chúng sinh

Bạn nên cúng chúng sinh ở ngoài trời, không nên cúng chung với bàn thờ gia tiên. Khi cúng, bạn đốt tiền vàng, quần áo rồi đứng rải gạo muối ra 5 phương 4 hướng. Mâm cúng thường gồm:

  • Muối gạo
  • Hoa quả
  • 12 chén cháo loãng
  • 12 cục đường phèn
  • Quần áo
  • Bỏng ngô
  • Bánh kẹo
  • Tiền vàng
  • Nước
  • Nhang
  • Nến
  • Khoai lang luộc
  • Ngô luộc
  • Sắn luộc
  • Mía

Văn khấn cúng lễ Vu Lan

Văn khấn cúng lễ Vu Lan

Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)
Con lạy chín phương trời, mười phương chư phật, chư phật mười phương.
Con kính lạy Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát, Đức Mục Kiền Liên Tôn Giả.
Hôm nay là ngày Rằm tháng Bảy…….
Tín chủ chúng con là…..
Ngụ tại…….
Thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật và các thứ cúng dâng, bày lên trước án.
Chúng con thành tâm kính mới ngài Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát, Đức Mục Kiền Liên Tôn Giả.
Chúng con thành tâm kính mời ngài Kim Niên Đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân và tất cả các vị thần linh cai quản trong khu vực này.
Cúi xin các ngài giáng lâm án tọa, xét soi chứng giám.
Nay gặp tiết Vu Lan, ngày vong nhân được xá tội. Chúng con đội ơn Tam Bảo, Phật trời phù hộ, thần linh các đấng che chở, công đức lớn lao nay không biết lấy gì đền báo.
Do vậy kính dâng lễ bạc, giãi tỏ lòng thành, nguyện mong nạp thụ. Phù hộ độ trì cho chúng con và cả gia đình luôn mạnh khỏe, già trẻ bình an, một lòng hướng về chính đạo, lộc tài vượng tiến, gia đạo hưng long.
Giãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám!
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).

Lời chúc cha mẹ nhân ngày lễ Vu Lan ý nghĩa

Lời chúc cha mẹ nhân ngày lễ Vu Lan ý nghĩa

Những lời chúc này tuy đơn giản, nhưng chứa đứng tấm lòng to lớn của người con dành cho cha mẹ mình vào dịp lễ Vu Lan báo hiếu này. Những lời chúc chứa đựng tâm tư, tình cảm và ước mong của người con.

Nên tặng gì cho cha mẹ vào ngày lễ Vu Lan?

Nếu còn đau đầu, không biết tặng quà gì cho ba mẹ nhân dịp lễ Vu Lan, hãy xem một số gợi ý của Bách hóa XANH dưới đây.

Sản phẩm bổ sung dinh dưỡng

Ba mẹ khỏe là niềm vui của con mỗi ngày. Do đó, đừng ngần ngại bổ sung cho ba mẹ nguồn dinh dưỡng dồi dào từ những sản phẩm bổ sung dinh dưỡng như sữa bột bổ sung canxi, giúp xương chắc khỏe hoặc yến cung cấp dinh dưỡng giúp ba mẹ khỏe hơn.

Các thiết bị hỗ trợ sức khỏe

Người lớn thường mắc bệnh cao huyết áp, do đó, một cái máy đo huyết áp giúp ba mẹ tự kiểm tra được huyết áp của bản thân hoặc một cái máy mát-xa tay chân, toàn thân giúp ba mẹ thoải mái, thư giãn gân cốt cũng là một ý hay.

Nên tặng gì cho cha mẹ vào ngày lễ Vu Lan?

Tặng cha mẹ quần áo mới

Tự tay lựa chọn một bộ quần áo mới cho cả ba và mẹ. Tuy nhiên bạn nên lưu ý chọn quần áo phù hợp với tuổi của ba mẹ.

Tự tay nấu cho ba mẹ một bữa ăn ngon 

Một bữa ăn đủ tình cảm và đầy đủ dinh dưỡng với rau củ, thịt cá tươi ngon. Nếu chưa biết nấu món ăn gì thì  chuyên mục Món ngon mỗi ngày sẵn sàng mang đến cho bạn những công thức nấu ăn ngon miệng và hấp dẫn, giúp bữa ăn của bạn thêm phong phú và dinh dưỡng hơn.

Còn ít ngày nữa thôi là đến ngày lễ Vu Lan năm 2022. Hãy thể hiện tình yêu thương và tấm lòng hiếu thảo của bạn đối với cha mẹ bởi những lời chúc và món quà thiết thực nhất. Mong những ai còn mẹ xin đừng làm mẹ khóc, hãy làm tròn đạo hiếu và tự hào về bạn!